Navelstreng later afklemmen: wat zijn de overwegingen?
Bij uitgesteld afklemmen wacht de zorgverlener ten minste één tot drie minuten na de geboorte voordat de navelstreng wordt afgeklemd. Daardoor krijgt de baby extra bloed uit de placenta, wat onder meer de ijzervoorraad ten goede komt. Bij de meeste gezonde baby’s is dit inmiddels gebruikelijk. In bepaalde situaties, bijvoorbeeld als de baby direct hulp nodig heeft, kan het anders lopen; bespreek je wensen vooraf met je verloskundige of gynaecoloog.
Direct na de geboorte is de baby nog met de navelstreng verbonden aan de placenta. In die eerste minuten stroomt er nog bloed van de placenta naar de baby. Lange tijd was het gebruikelijk om de navelstreng vrijwel meteen af te klemmen en door te knippen. Inmiddels is dat in veel landen, ook in Nederland, veranderd. Steeds vaker wordt er even gewacht. In dit artikel lees je wat bekend is over de voordelen, wat de aandachtspunten zijn en hoe je dit kunt bespreken.
Wat zijn de voordelen?
Door het afklemmen uit te stellen, krijgt een voldragen baby er naar schatting zo’n tachtig tot honderd milliliter bloed bij. Onderzoek laat zien dat dit samenhangt met een betere ijzervoorraad in de eerste levensmaanden, wat belangrijk is voor de ontwikkeling van het brein. Bij te vroeg geboren baby’s zijn er aanwijzingen voor nog meer voordelen, zoals een stabielere bloeddruk en minder vaak een bloedtransfusie. Op basis hiervan adviseren onder meer de WHO en Nederlandse beroepsgroepen om bij gezonde baby’s niet direct af te klemmen.
Waar moet je rekening mee houden?
Een mogelijk nadeel is een iets hoger risico op geelzucht die behandeld moet worden met lichttherapie. Dat is meestal goed te behandelen. Belangrijker is dat uitstel niet altijd mogelijk is: als een baby direct ondersteuning bij de ademhaling nodig heeft, of als de moeder veel bloed verliest, gaat medische zorg voor. In sommige ziekenhuizen kan de baby inmiddels met intacte navelstreng worden opgevangen, maar dat verschilt per plek.
- Vraag wat het standaardbeleid is bij jouw zorgverlener
- Bespreek of je partner de navelstreng wil doorknippen
- Noteer je wens in je geboorteplan
- Navelstrengbloed doneren of bewaren combineert niet altijd met lang wachten: vraag ernaar
Sommige ouders kiezen voor nog langer wachten, tot de navelstreng is uitgeklopt of zelfs tot de placenta geboren is. Over die variant is minder onderzoek. Bespreek je wensen in de zwangerschap met je verloskundige of gynaecoloog, zodat jullie samen weten wat er kan en waar de grenzen liggen.
De voordelen voor de ijzervoorraad zijn goed onderbouwd. Over effecten op langere termijn en over heel lang wachten (tot na de geboorte van de placenta) is minder bekend.
Bronnen
- WHO – aanbeveling over het tijdstip van afklemmen van de navelstreng
- Cochrane-review over uitgesteld afklemmen bij voldragen baby’s (samenvatting)
- NVOG/KNOV – richtlijnen rond de baring
De informatie op MamaCircle is bedoeld om je te helpen een geïnformeerde keuze te maken en vervangt geen persoonlijk advies van je verloskundige, huisarts of jeugdarts. Lees onze disclaimer.
Lees ook
Welke geboortehoudingen zijn er en wat zegt het onderzoek?
Liggen, hurken, op handen en knieën of in bad: er zijn veel manieren om te bevallen. Wat weten we over de voor- en nadelen?
LedenHoe maak je een geboorteplan dat meebeweegt?
Een goed geboorteplan is geen script maar een kompas: het beschrijft wat je belangrijk vindt, ook als het anders loopt.
Wat houden de ‘gouden 40 dagen’ na de bevalling in?
In veel culturen krijgt een kraamvrouw zes weken rust, warm eten en zorg van haar omgeving. Wat kunnen we leren van die traditie?